(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 185

॥ శ్రీః ॥
7.185. అధ్యాయః 185
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
నిద్రోపద్రుతానాం సైన్యానామర్జునాజ్ఞయా స్వాపేన శ్రాంతిమపనీయ చంద్రోదయానంతరం యుద్ధారంభః॥ 1 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 7-185-0x(4759)(53555)
వ్యాసేనైవమథోక్తస్తు ధర్మరాజో యుధిష్ఠిరః।
స్వయం కర్ణవధాద్వీరో నివృత్తో భరతర్షభ॥ 7-185-1(53556)
ఘటోత్కచే తు నిహతే సూతపుత్రేణ తా నిశాం।
దుఃఖామర్షవశం ప్రాప్తో ధర్మరాజో యుధిష్ఠిరః॥ 7-185-2(53557)
దృష్ట్వా భీమేన మహతీం వార్యమాణాం చమూం తవ।
ధృష్టద్యుంనమువాచేదం కుంభయోనిం నివారయ॥ 7-185-3(53558)
త్వం హి ద్రోణవినాశాయ సముత్పన్నో హుతాశనాత్।
సశరః కవచీ ఖంగీ ధన్వీ చ పరతాపనః।
అభిద్రవ రణే హృష్టో మా చ తే భీః కథంచన॥ 7-185-4(53559)
జనమేజయః శిఖండీ చ దౌర్ముఖిశ్చ యశోధరః।
అభిద్రవంతు సంహృష్టాః కుంభయోనిం సమంతతః॥ 7-185-5(53560)
నకులః సహదేవశ్చ ద్రౌపదేయాః ప్రభద్రకాః।
ద్రుపదశ్చ విరాటశ్చ పుత్రభాతృసమన్వితౌ॥ 7-185-6(53561)
సాత్యకిః కేకయాశ్చైవ పాండవశ్చ ధనంజయః।
అభిద్రవంతు వేగేన కుంభయోనివధేప్సయా॥ 7-185-7(53562)
తథైవ రథినః సర్వే హస్త్యశ్వం యచ్చ కించన।
పదాతాశ్చ రణే ద్రోణం పాతయంతు మహారథం॥ 7-185-8(53563)
తథాఽఽజ్ఞప్తాస్తు తే సర్వే పాండవేన మహాత్మనా।
అభ్యద్రవంత వేగేన కుంభయోనివధేప్సయా॥ 7-185-9(53564)
ఆగచ్ఛతస్తాన్సహసా సర్వోద్యోగేన పాండవాన్।
ప్రతిజగ్రాహ సమరే ద్రోణః శస్త్రభృతాం వరః॥ 7-185-10(53565)
తతో దుర్యోధనో రాజా సర్వోద్యోగేన పాండవాన్।
అభ్యద్రవత్సుసంక్రుద్ధ ఇచ్ఛంద్రోణస్య జీవితం॥ 7-185-11(53566)
తతః ప్రవవృతే యుద్ధం శ్రాంతవాహనసైనికం।
పాండవానాం కురూణాం చ గర్జతామితరేతరం॥ 7-185-12(53567)
నిద్రాంధాస్తే మహారాజ పరిశ్రాంతాశ్చ సంయుగే।
నాభ్యపద్యంత సమరే కాంచిచ్చేష్టాం మహారథాః॥ 7-185-13(53568)
త్రియామా రజనీ చైషా ఘోరరూపా భయానకా।
సహస్రయామప్రతిమా బభూవ ప్రాణహారిణీ॥ 7-185-14(53569)
వధ్యతాం చ తథా తేషాం క్షతానాం చ విశేషతః।
ఘోరా రాత్రిః సమాజజ్ఞే నిద్రాంధానాం విశేషతః॥ 7-185-15(53570)
సర్వే హ్యాసన్నిరుత్సాహాః క్షత్రియా దీనచేతసః।
తవ చైవ పరేషాం చ గతాస్త్రా విగతేషవః॥ 7-185-16(53571)
తే తదా పారయంతశ్చ భ్రమంతశ్చ విశేషతః।
స్వధర్మమనుపశ్యంతో న జహుః స్వామనీకినీం॥ 7-185-17(53572)
అస్త్రాణ్యన్యే సముత్సృజ్య నిద్రాంధాః శేరతే జనాః।
రథేష్వన్యే గజేష్వన్యే హయేష్వన్యే చ భారత॥ 7-185-18(53573)
నిద్రాంధా నో బుబుధిరే కాంచిచ్చేష్టాం నరాధిప।
తానన్యే సమరే యోధాః ప్రేషయంతి యమక్షయం॥ 7-185-19(53574)
స్వప్నాయమానాంస్త్వపరే పరానతివిచేతసః।
ఆత్మానం సమరే జఘ్నుః స్వానేవ చ పరానపి॥ 7-185-20(53575)
నానావాచో విముంచంతో నిద్రాంధాస్తే మహారణే॥ 7-185-21(53576)
అస్మాకం చ మహారాజ పరేభ్యో బహవో జనాః।
యోద్ధవ్యమితి తిష్ఠంతో నిదాసంరక్తలోచనాః॥ 7-185-22(53577)
సంసర్పంతో రణే కేచిన్నిద్రాంధాస్తే తథాపరాన్।
జఘ్రుః శూరా రణే శూరాంస్తస్మింస్తమసి దారుణే॥ 7-185-23(53578)
హన్యమానమథాత్మావనం పరైశ్చ బహవో జనాః।
నాభ్యజానంత సమరే నిద్రయా మోహితా భృశం॥ 7-185-24(53579)
తేషామేతాదృశీం చేష్టాం విజ్ఞాయ పురుషర్షభః।
ఉవాచ వాక్యం బీభత్సురుచ్చైః సన్నాదయందిశః॥ 7-185-25(53580)
శ్రాంతా భవంతో నిద్రాంధాః సర్వ ఏవ సవాహనాః।
తమసా చ వృతే సైన్యే రజసా బహులేన చ॥ 7-185-26(53581)
తే యూయం యది మన్యధ్వముపారమత సైనికాః।
నిమీలయత చాత్రైవ రణభూమౌ ముహూర్తకం॥ 7-185-27(53582)
తతో వినిద్రా విశ్రాంతాశ్చంద్రమస్యుదితే పునః।
సంసాధయిష్యథాన్యోన్యం స్వర్గాయ కురుపాండవాః॥ 7-185-28(53583)
తద్వచః సర్వధర్మజ్ఞా ధార్మికస్య విశాంపతే।
అరోచయంత సైన్యాని తథా చాన్యోన్యమబ్రువన్॥ 7-185-29(53584)
చుక్రుశుః కర్ణకర్ణేని తథా దుర్యోధనేతి చ।
ఉపారమత పాండూనాం విరతా హి వరూథినీ॥ 7-185-30(53585)
తథా విక్రోశమానస్య ఫల్గునస్య తతస్తతః।
ఉపారమత పాండూనాం సేనా తవ చ భారత॥ 7-185-31(53586)
తామస్య వాచం దేవాశ్చ ఋషయశ్చ మహాత్మనః।
సర్వసైన్యాని చాక్షుద్రాం ప్రహృష్టాః ప్రత్యపూజయన్॥ 7-185-32(53587)
తత్సంపూజ్య వచోఽక్రూరం సర్వసైన్యాని భారత।
ముహూర్తమస్వపన్రాజఞ్శ్రాంతాని భరతర్షభ॥ 7-185-33(53588)
సా తు సంప్రాప్య విశ్రామం ధ్వజినీ తవ భారత।
సుఖమాప్తవతీ వీరమర్జునం ప్రత్యపూజయత్॥ 7-185-34(53589)
త్వయి వేదాస్తథాస్త్రాణి త్వయి బుద్ధిపరాక్రమౌ।
ధర్మస్త్వయి మహాబాహో దయా భూతేషు చానఘ॥ 7-185-35(53590)
యచ్చాశ్వస్తాస్తవేచ్ఛామః శర్మ పార్థ తదస్తు తే।
మనసశ్చ ప్రియానర్థాన్వీర క్షిప్రమవాప్నుహి॥ 7-185-36(53591)
ఇతి తే తం నరవ్యాఘ్రం ప్రశంసంతో మహారథాః।
నిద్రయా సమవాక్షిప్తాస్తూష్ణీమాసన్విశాంపతే॥ 7-185-37(53592)
`వీరా వారణకుంభేషు సుషుపుర్యుద్ధకర్శితాః।
రాత్రౌ రతిపరిశ్రాంతాః కామినీనాం కుచేష్వివ'॥ 7-185-38(53593)
అశ్వపృష్ఠేషు చాప్యన్యే రథనీడేషు చాపరే।
గజస్కంధగతాశ్చాన్యే శేరతే చాపరే క్షితౌ॥ 7-185-39(53594)
సాయుధాః సగదాశ్చైవ సఖంగాః సపరశ్వథాః।
సప్రాసకవచాశ్చాన్యే నరాః సుప్తాః పృథక్పృథక్॥ 7-185-40(53595)
గజాస్తే పన్నగాభోగైర్హస్తైర్భూరేణుగుంఠితైః।
నిద్రాంధా వసుధాం చక్రుర్ఘ్రాణనిః శ్వాసశీతలాం॥ 7-185-41(53596)
సుప్తాః శుశుభిరే తత్ర నిఃశ్వసంతో మహీతలే।
వికీర్ణా గిరయో యద్వన్నిఃశ్వసద్భిర్మహోరగైః॥ 7-185-42(53597)
సమాం చ విషమాం చక్రుః ఖురాగ్రైర్వికృతాం మహీం।
హయాః కాంచనయోక్త్రాస్తే కేసరాలంబిభిర్యుగైః।
సుషుపుస్తత్ర రాజేంద్ర యుక్తా వాహేషు సర్వశః॥ 7-185-43(53598)
ఏవం హయాశ్చ నాగాశ్చ యోధాశ్చ భరతర్పభ।
యుద్ధాద్విరంయ సుషుపుః శ్రమేణ మహతాఽన్వితాః॥ 7-185-44(53599)
తత్తథా నిద్రయా భగ్నం తద్బభౌ నిఃస్వనం బలం।
కుశలైః శిల్పిభిర్న్యస్తం పటే చిత్రమివాద్భుతం॥ 7-185-45(53600)
తే క్షత్రియాః కుండలినో యువానః
పరస్పరం సాయకవిక్షతాంగాః।
కుంభేషు లీనాః సుషుపుర్గజానాం
కుచేషు లగ్నా ఇవ కామినీనాం॥ 7-185-46(53601)
తతః కుముదనాథేన కామినీగండపాండునా।
నేత్రానందేన చంద్రేణ మాహేంద్రీ దిగలంకృతా॥ 7-185-47(53602)
దశశతాక్షకకుబ్దరినిఃసృతః
కిరణకేసరభాసురపింజరః।
తిమిరవారణవృథవిదారణః
సముదియాదుదయాచలకేసరీ॥ 7-185-48(53603)
హరవృషోత్తమగాత్రసమద్యుతిః
స్మరశరాసనపూర్ణసమప్రభః।
నవవధృస్మితచారుమనోహరః
ప్రవిసృతః కుముదాకరబాంధవః॥ 7-185-49(53604)
తతో ముహూర్తాద్భగవాన్పురస్తాచ్ఛశలక్షణః।
అరుణం దర్శయామాస గ్రసంజ్యోతిః ప్రభాం ప్రభుః॥ 7-185-50(53605)
అరుణస్య తు తస్యాను జాతరూపసమప్రభం।
రశ్మిజాలం మహచ్చంద్రో మందం మందమవాసృజత్॥ 7-185-51(53606)
ఉత్సారయంతః ప్రభయా తమస్తే చంద్రరశ్మయః।
పర్యగచ్ఛంఛనైః సర్వా దిశః ఖం చ క్షితిం తథా॥ 7-185-52(53607)
తతో ముహూర్తాద్భువనం జ్యోతిర్భూతమివాభవత్।
అప్రఖ్యమప్రకాశం చ జగామాశు తమస్తథా॥ 7-185-53(53608)
ప్రతిప్రకాశితే లోకే దివాభూతే నిశాకరే।
విచేరుర్న విచేరుశ్చ రాజన్నక్తంచరాస్తతః॥ 7-185-54(53609)
బోధ్యమానం తు తత్సైన్యం రాజంశ్చంద్రస్య రశ్మిభిః।
బుబుధే శతపత్రాణాం వనం సూర్యాంశుభిర్యథా॥ 7-185-55(53610)
యథా చంద్రోదయోద్ధూతః క్షుభితః సాగరోఽభవత్।
తథా చంద్రోదయోద్ధూతః క్షుభితశ్చ బలార్ణవః॥ 7-185-56(53611)
తతః ప్రవవృతే యుద్ధం పునరేవ విశాంపతే।
లోకే లోకవినాశాయ పరం లోకమభీప్సతాం॥ ॥ 7-185-57(53612)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి ద్రోణవధపర్వణి చతుర్దశరాత్రియుద్ధే పంచాశీత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 185 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-185-28 సంగ్రామమితి ఝ.పాఠః॥
5-185-185 పంచాశీత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.